![](https://www.scbfoundation.com/stocks/images/e2/192x192/13729333204lebbe2jpg/rs6u45.jpg)
การตรวจเยี่ยมโรงเรียนก่อนรับการประเมินจริง มีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยให้โรงเรียนกลุ่มเป้าหมายได้ประเมินตนเอง และได้รับฟังข้อเสนอแนะจากคณะกรรมการตรวจเยี่ยมภายใน ถึงความพร้อมในการรับการประเมินจริง โดยยึดเกณฑ์ก้าวหน้าเป็นเกณฑ์การประเมิน
วัตถุประสงค์
- เพื่อให้โรงเรียนที่จะยื่นขอรับการประเมินเป็นโรงเรียนศูนย์การเรียนรู้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ได้ประเมินตนเอง
- เพื่อตรวจเยี่ยมประเมินความพร้อมของโรงเรียนฯ โดยคณะกรรมการตรวจเยี่ยมฯ
- ร่วมกันกำหนดแผนกำหนดเวลาในการพัฒนา และกำหนดช่วงเวลาในการขอรับการประเมินจริง
หมายเหตุ
- ใช้เกณฑ์ก้าวหน้าในการประเมินตนเองและตรวจเยี่ยมประเมินความพร้อม
-
ใช้แบบประเมินตนเองที่กำหนดโดยมูลนิธิสยามกัมมาจล
17/11/55
วันที่ 16 พฤศจิกยน 2555 คณะกรรมการตรวจเยี่ยมประเมินความพร้อมการขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอ เพียงสู่สถานศึกษา อีสานตอนบน เดินทางไปตรวจเยี่ยมโรงเรียนบ้านไร่พวยมิตรภาพที่ 18 หลังจากที่ทีมขับเคลื่อนได้ไปเดินทางไปเยี่ยมครั้งหนึ่งแล้วเมื่อเดือนก่อน อ่านที่นี่
เราเดินทางไปถึงแต่เช้า เพื่อให้ทันการเข้าแถวหน้าเสาธงของนักเรียน ผมเห็นนักเรียนหลายกลุ่มขมักเขม้นทำงานที่เด็กเรียกว่า "ทำเวร" บางกลุ่มทำความสะอาดห้องน้ำ บางกลุ่มทำความสะอาดบริเวณอยู่ ส่วนครูที่ทะยอยกันมา ก็ได้ทักทายกันตามสมควร ก่อนที่เสียง "ออด....ออด...." จะดัง แทน "ระฆัง" เป็นสัญญาให้ทุกคนมารวมกันทำกิจกรรมหน้าเสาธง
กิจกรรมทั้งหมดใช้เวลากว่า 40 นาที มีตามลำดับขั้นตอนมีดังนี้ครับ
- ร้องเพลงเคารพธงชาติ
- สวดมนตร์ไหว้พระ
- แผ่เมตตา
- สวดรับศีล 5
- สงบนิ่งประกอบเพลงดอกไม้บาน
- รายงานการทำเวรประจำวัน
- ร้องเพลงมาร์ชโรงเรียน
- ร้องเพลงพอเพียงร่วมกัน
- ครูเวรหน้าเสาธง
- ผู้อำนวยการพบปะนักเรียน คำคม ข้อคิด
จากนั้นเรามารวมกันที่ห้องประชุม พร้อมกับนักเรียนแกนนำประมาณ 10 คน กิจกรรมที่ทางโรงเรียนจัดไว้ ตามลำดับขั้นคือ
- เล่านิทานเรื่อง ยอดโคกตัญญู
- ลำอวยพร
- กล่าวคำต้อนรับเป็นภาษาอังกฤษ ภาษาไทยเลย และภาษาไทย
- อาจารย์กล่าวต้อนรับ
- ผู้อำนวยการกล่าวต้อนรับ และเล่าบรรยายถึงการเตรียมความพร้อมของโรงเรียนฯ
- อาจารย์เกิยรติศักดิ์ และอาจารย์วิไลรัตน์ รายงานความก้าวหน้าในการขับเคลื่อนต่างๆ
ก่อนจะออกตรวจเยี่ยมตามฐานการเรียนรู้เลีี้ยงจิ๊งหรีด
- เลี้ยงจิ๊งหรีด
- เลี้ยงปลาดุก
- ฐานธนาคารขยะ
- ผักสวนครัว
- เห็ดฟาง
- นาข้าว
- เรือนเพาะชำ
- สวนสมุนไพร
- แก้วมังกร
หลังรับประทานอาหารเที่ยง ได้เดินดูผลงานโครงงาน และสิ่งประดิษฐ์ของเด็กนักเรียน ก่อนจะนั่งประชุมสรุปให้ข้อเสนอแนะ และวางแผนร่วมกันคร่าวๆ ว่าจะดำเนินการอย่างไรต่อไป
ดูรูปทั้งหมดได้ที่ https://plus.google.com/u/0/photos/103715553340136754104/albums/5811696335621333601
หลังจากการตรวจเยี่ยมในภาคเช้า ภาคบ่ายเรานั่งอภิปรายสะท้อนผลการตรวจเยี่ยมให้ ผอ.ทรงยศ และคุณครูทุกคน (ขอขอบคุณ ท่านอาจารย์ละออ ผาน้อย จากโรงเรียนสนามบิน ที่ท่านได้เขียนสรุปสิ่งที่เราได้สลับกันให้ข้อคิดเห็นที่จำเป็นในการปรับเพิ่ม พัฒนาเติมให้เต็มต่อไป.... ผมขออนุญาตคัดลอกมาไว้ให้อ่านกันตรงนี้ เผื่อว่าจะมีประโยชน์ครับ) ซึ่งได้บันทึกไว้ในสมุดเยี่ยมแล้ว ดังนี้ครับ
วันนี้ข้าพเจ้าและคณะ ได้ตรวจเยี่ยมโรงเรียนในโครงการเสริมศักยภาพการขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่สถานศึกษา พื้นที่อีสานตอนบน ตามกำหนดการตรวจเยี่ยม และโรงเรียนสนามบิน ได้ติดตามช่วยเหลือ เพื่อเตรียมรับการประเมินเป็นศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
หลังจากกิจกรรมหน้าเสาธง เราเริ่มกิจกรรมในห้องประชุมเอนกประสงค์ของโรงเรียน ผมแนะนำคณะกรรมการตรวจเยี่ยมประเมินความพร้อมฯ ได้แก่
ผอ.ธนิตา กุลสุวรรณ จากโรงเรียนเทศบาลวัดป่าเรไร
รอง ผอ.ภิญโญ พงศ์พิมล จากโรงเรียนสนามบิน
อาจารย์ละออ ผาน้อย ครูจากโรงเรียนสนามบิน
อาจารย์อภัยวัลย์ กึกก้อง ครูจากโรงเรียนสนามบิน
นอกจากนี้ยังมีทีมขับเคลื่อนจากโรงเรียนสนามบิน และมี
อาจารย์รัตน์ภัณฑชา อ่างยาน จากโรงเรียนบ้านดอนช้าง เข้าร่วมสังเกตการณ์ด้วย
และผมเองเป็นตัวแทนของทีมขับเคลื่อนฯ หลังจากที่อาจารย์เกียรติศักดิ์ นำเสนอภาพรวมและกล่าวถึงความคาดหวังของทางโรงเรียนแล้ว ผมชี้ประเด็นสำคัญ หรือคำสังคัญ ของเกณฑ์ก้าวหน้าสั้น ดังนี้ครับ
เกณฑ์ก้าวหน้า มี 5 ระดับ คำสำคัญมีคือ
รู้และเข้าใจ
นำมาปฏิบัติกับตนเอง (หน้าที่ของตนเอง)
สามารถถ่ายทอดได้
ขยายผล
ระเบิดจากภายใน (เห็นคุณค่า)
โดยที่ 5 คำสำคัญนี้ จะเกิดขึ้นกับบุคคลหรือสิ่งต่อไปนี้
ผู้บริหาร
ครู (โดยเฉพาะครูแกนนำ ที่ต้องทำให้ได้ถึงระดับ 5)
นักเรียน (โดยเฉพาะนักเรียนแกนนำ ต้องทำให้ได้ถึงระดับ 5)
คณะกรรมการสถานศึกษา ผู้ปกครอง ชุมชน
สิ่งแวดล้อม ฐานการเรียนรู้
จากนั้นเราได้ดำเนินการตรวจเยี่ยมซักถามนักเรียนในแต่ละฐานการเรียนรู้ และมาสรุปอภิปรายผลกันในตอนบ่าย
ต่อไปนี้เป็นผลการประเมินของผมเอง ผิดถูกประการใด ขอท่านจงเปิดใจรับอ่านดูก่อนนะครับ
ตัวอักษรสีม่วง หมายถึง ผ่านแล้วหรือมีแล้ว
ตัวอักษรสีน้ำเงิน หมายถึง มีแล้วแต่ยังไม่ชัดเจนหรือจำนวนไม่พอ
ตัวอักษรสีเขียว หมายถึง ยังไม่ชัดเจนว่ามีหรือไม่ และ คุณภาพหรือปริมาณยังไม่เพียงพอ
ตัวอักษรสีโทนแดง หมายถึง ยังไม่เพียงพอต้องพัฒนาอย่างเร่งด่วน
ข้อเสนอแนะเพื่อการพัฒนาที่สำคัญมีดังนี้ครับ
ผู้บริหารควรลงกำกับติดตามแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับครูทุกคนอย่างละเอียด ตั้งแต่ รู้เข้าใจ นำไปปฏิบัติ ถ่ายทอด และขยายผล และประเมินผลลัพธ์ด้วยตนเอง โดยเน้นความสามัคคีและความเสมอภาค จัดแบ่งภาระงานรับผิดชอบอย่างเป็นระบบและสอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ครูแกนนำรู้และเข้าใจ นำไปปฏิบัติได้กับตนเองอย่างน่านับถือครับ แต่ปัญหาคือ การขยายผลของความสำเร็จไปสู่เพื่อนครูท่านอื่นๆ ทุกคนในโรงเรียน ผมเสนอว่า ผู้อำนวยการควรส่งเสริมและลงมากำกับติดตาม ให้ครดูทุกคนใช้ฐานการเรียนรู้ที่มีอยู่ บูรณาการกับการจัดการเรียนการสอนของตนเอง ทำดังนั้นแล้ว ครูทุกคนจะมีสื่อการเรียนการสอนในรายวิชาของตน อีกทั้งทำให้เกิดความร่วมมือสามัคคี และลดภาระงานที่ซ้ำซ้อนทั้งของครูเอง และของนักเรียน
ปัญหาของนักเรียนแกนนำคือ จำนวนนักเรียนที่รู้ เข้าใจ นำไปปฏิบัติ และสามารถถ่ายทอดได้ ยังมีจำนวนไม่มาก และนักเรียนแกนนำเอง ยังไม่สามารถเล่าเรื่องหรือนำเสนอ ให้ผู้ฟังได้อย่างเป็นเรื่องราว.... ผมแนะนำให้ดำเนินการดังนี้ครับ
จัดให้นักเรียนแกนนำฝึกเขียนเรื่องเล่า และฝึกเล่าเรื่อง เกี่ยวกับการปฏิบัติและการเรียนรู้ของตนเองจากฐานการเรียนรู้ที่ตนเองรับผิดชอบ ครูอาจฝึกให้นักเรียนนำเสนอเป็นเรื่องราวโดยกำหนดแนวทางตัวอย่างให้ก่อนเบื้อต้น เช่น
ฐานการเรียนรู้นี้คือฐานการเรียนรู้อะไร
ทำไมถึงได้มีฐานการเรียนรู้นี้ ความเป็นมาอย่างไร
ได้ปฏิบัติและเรียนรู้อะไรบ้างจากฐานการเรียนรู้ เช่น ถ้าได้เรียนรู้วิธีปฏิบัติ ก็อธิบายขั้นตอนการทำ ประกอบเหตุผลที่จำเป็นในแต่ละขั้นตอน
เมื่อทำแล้ว เรียนรู้แล้ว ได้นำไปใช้ประโยชน์อย่างไร เชื่อมโยงกับชีวิตอย่างไร เป็นต้น
จัดกิจกรรมให้นักเรียนได้ฝึกนำเสนอเล่าเรื่องอย่างเป็นธรรมชาติ เช่น ในแต่ละครั้งที่โรงเรียนอื่นมาศึกษาดูงาน หรืออาจเชิญคณะกรรมการสถานศึกษา หรือ ผู้ปกครอง มาเยี่ยมชม โดยให้นักเรียนที่ปฏิบัติประจำฐานนั้นๆ ได้ฝึกนำเสนอ เล่าเรื่อง และตอบคำถามเกี่ยวกับฐานการเรียนรู้นั้นๆ
จัดให้มีกิจกรรม "ถอดบทเรียน" ของนักเรียน โดยมีครูร่วมนั่งฟังและซักถามด้วย เพื่อยกระดับความเข้าใจ และฝึกตีความ เชื่อมโยงสิ่งที่ได้เรียนรู้กับ หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ฐานการเรียนรู้ที่โรงเรียนบ้านไร่พวยฯ มีนั้น ขอชื่นชมว่าดีมากครับ ครอบคลุมเชื่อมโยงสู่ชุมชน ในหลายๆ มิติ ทั้ง เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อม เช่น การมีฐานผักสวนครัว เพาะเห็ด เลี้ยงปลาดุก เลี้ยงจิ๊งหรีด แล้วนำมาทำอาหารกลางวัน ถือเป็นการพึ่งตนเอง นอกจากนี้ยังการค้าขายผลิตเหล่านี้ หากจัดการเรียนการสอนให้บูรณาการกับฐานเหล่านี้ จะสามารถเชื่อมโยงสู่มิติเศรษฐกิจได้ไม่ยาก การนำเศษอาหารที่เหลือจากอาหารกลางวันมาทำเป็นน้ำหมักชีวภาพ แล้วนำไปรดผักและใส่แปลงนาข้าว (ชาวบ้านมานำไปใช้ด้วย) และนำมาล้างห้องน้ำ ถือว่าเชื่อมโยงชีวิตสังคมและปลูกฝังให้มีอุปนิสัยพึ่งตนเองอย่างเป็นระบบ.....อย่างไรก็ตาม ฐานการเรียนรู้ที่มีอยู่ยังไม่สมบูรณ์นัก ในประเด็นต่างๆ ต่อไปนี้
ยังขาดกระบวนการเรียนรู้อย่างเป็นระบบ เช่น ยังไม่มีการจดบันทึกการเข้ามาเรียนรู้ของนักเรียน ควรมีสมุดคู่มือปฏิบัติงานในแต่ละฐาน เพื่อจัดเก็บข้อมูล เพื่อนำมาข้อมูลปัญหาต่างๆ มาวิเคราะห์ สังเคราะห์ พัฒนา เติมเต็มยกระดับความรู้ด้านวิชาการของการเรียนรู้ต่อไป
แต่ละฐานยังขาดข้อมูลพื้นฐานสำคัญของฐานการเรียนรู้ และองค์ความรู้ที่สำคัญๆ ซึ่งอาจแสดงไว้ในลักษณะของแผนป้าย หรือคู่มือ เป็นต้น ส่วนนี้สามารถช่วยเพิ่มโอกาสและบรรยากาศของการเรียนรู้ให้กับนักเรียนได้ เราอาจเรียกเทคนิคนี้ว่า "ครูที่พูดไม่ได้"
ควรมีสถานที่ๆ นำเสนอผลงานการปฏิบัติ หรือผลการเรียนรู้ของนักเรียน เพื่อสร้างแรงบันดาลใจให้นักเรียนได้ฝึกฝนทักษะการคิด และทักษะการสะท้อนเพื่อยกระดับการเรียนรู้ต่อไป
รายละเอียดได้เขียนไว้ในสมุดเยี่ยมแล้วครับ หวังว่าการเสนอสะท้อนตรงไปตรงมาแบบนี้ จะมีประโยชน์ และไม่มีโทษใดๆ นะครับ
"เราอยู่ในเรือลำเดียวกันครับ" ขอเป็นกำลังใจให้ท่าน ผอ.ทรงยศ ครูเกียรติศักดิ์ ครูวิไลรัตน์ และคุณครูทุกท่าน และนักเรียนทุกคนครับ
ฤทธไกร